Bayram namazları
Namaz
عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم - الْفِطْرُ يَوْمَ يُفْطِرُ اَلنَّاسُ, وَالْأَضْحَى يَوْمَ يُضَحِّي اَلنَّاسُ رَوَاهُ اَلتِّرْمِذِيُّ .
«Âişe radıyallahü anhâ'den rivayet edilmiştir. Demiştir ki: Resûlüllah Sallallahü aleyhi ve sellem : Fitre bayramı nâs'ın iftar ettiği gündür. Kurbân bayramı da nâs'ın kurban kestikleri gündür» buyurdular. Bu hadîsi, Tirmizî rivayet etmiştir.
وَعَنْ أَبِي عُمَيْرِ بْنِ أَنَسٍ, عَنْ عُمُومَةٍ لَهُ مِنَ اَلصَّحَابَةِ, أَنَّ رَكْبًا جَاءُوا, فَشَهِدُوا أَنَّهُمْ رَأَوُا الْهِلَالَ بِالْأَمْسِ, فَأَمَرَهُمْ اَلنَّبِيُّ - صلى الله عليه وسلم - أَنْ يُفْطِرُوا, وَإِذَا أَصْبَحُوا يَغْدُوا إِلَى مُصَلَّاهُمْ رَوَاهُ أَحْمَدُ, وَأَبُو دَاوُدَ -وَهَذَا لَفْظُهُ- وَإِسْنَادُهُ صَحِيحٌ .
«Ebu Umeyr ibni Enes b. Mâlik radıyallahü anhüma'dan. Sahabeden olan amcalarından şöyle duyduğu rivâyet edilmiştir : Bir kervan gelmiş ve dün hilâli gördüklerine şahadet etmişler. Bunun üzerine Peygamber Sallallahü aleyhi ve sellem, iftar etmelerini ve sabahladıkları vakit namazgahlarına gitmelerini emir buyurmuşlardır.» Bu hadîsi, Ahmed ile Ebu Dâvud rivayet etmişlerdir. Lâfız Ebu Davud'undur. İsnadı sahihtir.
وَعَنْ أَنَسٍ - رضى الله عنه - قَالَ: كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم - لَا يَغْدُو يَوْمَ اَلْفِطْرِ حَتَّى يَأْكُلَ تَمَرَاتٍ أَخْرَجَهُ اَلْبُخَارِيُّ .
وَفِي رِوَايَةٍ مُعَلَّقَةٍ -وَوَصَلَهَا أَحْمَدُ-: وَيَأْكُلُهُنَّ أَفْرَادًا .
«Enes radıyallahü anh'den rivayet edilmiştir. Demiştir ki: Resûlüllah Sallallahü aleyhi ve sellem, fitre bayramı günü birkaç hurma yemeden sabahleyin (namazgaha) çıkmazdı.» Bu hadîsi, Buhâri tahric etmiştir. Muallâk bir rivayette -ki onu İmâm-ı Ahmed vasletmiştir- «O hurmaları tek olarak yerdi.» denilmiştir.
وَعَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ, عَنْ أَبِيهِ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ - صلى الله عليه وسلم - لَا يَخْرُجُ يَوْمَ اَلْفِطْرِ حَتَّى يَطْعَمَ, وَلَا يَطْعَمُ يَوْمَ اَلْأَضْحَى حَتَّى يُصَلِّيَ رَوَاهُ أَحْمَدُ, وَاَلتِّرْمِذِيُّ, وَصَحَّحَهُ ابْنُ حِبَّانَ .
«İbni Büreyde radıyallahü anh'den babası radıyallahü anh'ın: Resulüllah Sallallahü aleyhi ve sellem, fıtra bayramı günü yemeden çıkmazdı; kurban bayramı günü de namaz kılmadan yemezdi, dediğini işittiği rivayet edilmiştir.» Bu hadîsi, Ahmed ile Tirmizî rivayet etmişlerdir, İbni Hibban onu sahîhlemiştir.
وَعَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ: أُمِرْنَا أَنْ نُخْرِجَ اَلْعَوَاتِقَ, وَالْحُيَّضَ فِي الْعِيدَيْنِ; يَشْهَدْنَ الْخَيْرَ وَدَعْوَةَ اَلْمُسْلِمِينَ, وَيَعْتَزِلُ اَلْحُيَّضُ اَلْمُصَلَّى مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ .
«Ümmü Atiyye radıyallahü anha'dan rivayet edilmiştir. Demiştir ki: Bekâr kızları ve hayızlıları bayramlarda hayrı ve müslümanların davetini görmek için (namazgaha) çıkarmak için emir aldık. Hayızlılar ise namazgahtan uzaklaşır.» Bu hadîsi, Müttefekun aleyh'dir.
وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ: كَانَ اَلنَّبِيُّ - صلى الله عليه وسلم - وَأَبُو بَكْرٍ, وَعُمَرُ: يُصَلُّونَ الْعِيدَيْنِ قَبْلَ اَلْخُطْبَةِ مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ .
«İbni Ömer radıyallahü anh'den rivâyet edilmiştir. Demiştir ki: Resûlüllah Sallallahü aleyhi ve sellem ve Ebu Bekir'le Ömer, iki bayramı hutbeden önce kılarlardı.» Bu hadîs, Müttefekun aleyh'dir.
وَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ: أَنَّ اَلنَّبِيَّ - صلى الله عليه وسلم - صَلَّى يَوْمَ اَلْعِيدِ رَكْعَتَيْنِ, لَمْ يُصَلِّ قَبْلَهَا وَلَا بَعْدَهَا أَخْرَجَهُ اَلسَّبْعَةُ .
وَعَنْهُ: أَنَّ اَلنَّبِيَّ - صلى الله عليه وسلم - صَلَّى اَلْعِيدَ بِلَا أَذَانٍ, وَلَا إِقَامَةٍ أَخْرَجَهُ أَبُو دَاوُدَ .
İbni Abbas radıyallahü anhüma'dan rivayet edilmiştir ki. Peygamber Sallallahü aleyhi ve sellem, bayram günü iki rek'ât namaz kılmış, onlardan evvel ve sonra namaz kılmamıştır.» Bu hadîsi, Yediler tahric etmiştir.
وَأَصْلُهُ فِي اَلْبُخَارِيِّ .
(Yine) İbni Abbas radıyallahü anhüma'dan rivâyet edildiğine göre : Peygamber Sallallahü aleyhi ve sellem, Bayramı ezansız ve ikametsiz kılmıştır.» Bu hadîsi, Ebu Dâvud tahric etmiştir. Aslı Buhârî'dedir.
وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم - لَا يُصَلِّي قَبْلَ اَلْعِيدِ شَيْئًا, فَإِذَا رَجَعَ إِلَى مَنْزِلِهِ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ رَوَاهُ اِبْنُ مَاجَهْ بِإِسْنَادٍ حَسَنٍ .
«Ebu Saîd radıyallahü anh'den rivayet edilmiştir. Demiştir ki: Resûlüllah Sallallahü aleyhi ve sellem, bayramdan önce hiç bir namaz kılmazdı. Evine; döndüğü zaman iki rek'ât kılardı». Bu hadisi, İbni Mâce güzel bir isnadla rivayet etmiştir.
وَعَنْهُ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم - يَخْرُجُ يَوْمَ اَلْفِطْرِ وَالْأَضْحَى إِلَى اَلْمُصَلَّى, وَأَوَّلُ شَيْءٍ يَبْدَأُ بِهِ اَلصَّلَاةُ, ثُمَّ يَنْصَرِفُ فَيَقُومُ مُقَابِلَ اَلنَّاسِ -وَالنَّاسُ عَلَى صُفُوفِهِمْ- فَيَعِظُهُمْ وَيَأْمُرُهُمْ مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ .
«(Bu da) Ebu Saîd radıyallahü anh'den Demiştir ki: Resûlüllah Sallallahü aleyhi ve sellem, Fıtır ve Kurban bayramlarında namazgaha çıkar ve ilk başladığı şey namaz olurdu. Sonra namazdan çıkar ve cemâat saflarında oldukları halde, onların karşısında ayakta durur kendilerine vaaz eder; emir verirdi. Bu hadîs, Müttefekun Aleyh'dir.
وَعَنْ عَمْرِوِ بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَ: قَالَ نَبِيُّ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم - اَلتَّكْبِيرُ فِي اَلْفِطْرِ سَبْعٌ فِي اَلْأُولَى وَخَمْسٌ فِي اَلْآخِرَةِ, وَالْقِرَاءَةُ بَعْدَهُمَا كِلْتَيْهِمَا أَخْرَجَهُ أَبُو دَاوُدَ .
وَنَقَلَ اَلتِّرْمِذِيُّ عَنِ اَلْبُخَارِيِّ تَصْحِيحَهُ .
«Amr ibni Şuayb dan o da babasından, o da dedesinden Radıyallahü anhüm duymuş olmak üzere rivayet edilmiştir. Demiştir ki: Allah'ın Peygamberi Sallallahü aleyhi ve sellem : Ramazan bayramında tekbîr; ilk rek'âtta yedi, diğerinde beştir. Kıraat onların ikisinden de sonradır» buyurdular. Bu hadîsi, Ebu Dâvud tahric etmiş; Tirmizî, Buhârî'den onu sahîhlediğini nakleylemiştir.
وَعَنْ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّ قَالَ: كَانَ اَلنَّبِيُّ - صلى الله عليه وسلم - يَقْرَأُ فِي اَلْأَضْحَى وَالْفِطْرِ بِـ (ق), وَ (اقْتَرَبَتْ). أَخْرَجَهُ مُسْلِمٌ .
«Ebu Vâkid-i Leysî radıyallahü anh'den rivayet edilmiştir. Demiştir ki: Peygamber (S.A.V.) Fitre ve Kurban bayramlarında (Kâf) ve (İkterabet) sûrelerini okurdu. Bu hadîsi, Müslim tahric etmiştir.
وَعَنْ جَابِرٍ - رضى الله عنه - قَالَ: كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم - إِذَا كَانَ يَوْمُ اَلْعِيدِ خَالَفَ اَلطَّرِيقَ أَخْرَجَهُ اَلْبُخَارِيُّ .
وَلِأَبِي دَاوُدَ: عَنِ ابْنِ عُمَرَ, نَحْوُهُ .
«Câbir radıyallahü anh'den rivâyet edilmiştir. Demiştir ki: Resûlüllah Sallallahü aleyhi ve sellem, Bayram günü oldu mu yolu değiştirirdi.» Bu hadîsi, Buhârî tahric etmiştir. Ebu Dâvud'da İbni Ömer'den (R. Anhüma) bunun benzeri vardır.
وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَدِمَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم - اَلْمَدِينَةَ, وَلَهُمْ يَوْمَانِ يَلْعَبُونَ فِيهِمَا. فَقَالَ: "قَدْ أَبْدَلَكُمُ اَللَّهُ بِهِمَا خَيْرًا مِنْهُمَا: يَوْمَ اَلْأَضْحَى, وَيَوْمَ اَلْفِطْرِ أَخْرَجَهُ أَبُو دَاوُدَ, وَالنَّسَائِيُّ بِإِسْنَادٍ صَحِيحٍ .
«Enes radıyallahü anh'den rivayet edilmiştir. Demiştir ki : Resûlüllah Sallallahü aleyhi ve sellem, Medine'ye geldiği zaman Medîne'lilerin iki günü vardı. Onlarda oynarlardı. Bunun üzerine Peygamber Sallallahü aleyhi ve sellem : Allah; size bunların yerine, bunlardan daha hayırlısını verdi. Kurban bayramı ile, Ramazan bayramı gününü.» buyurdu. Bu hadîsi, Ebu Dâvud ile Nesâî sahîh bir isnâd ile tahric etmişlerdir.