Yolcu ve hastanın namazı

Namaz

1. عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: أَوَّلُ مَا فُرِضَتْ اَلصَّلَاةُ رَكْعَتَيْنِ , فَأُقِرَّتْ صَلَاةُ اَلسَّفَرِ وَأُتِمَّتْ صَلَاةُ اَلْحَضَرِ مُتَّفَقٌ عَلَيْه ِ .

   وَلِلْبُخَارِيِّ: ثُمَّ هَاجَرَ, فَفُرِضَتْ أَرْبَعًا, وَأُقِرَّتْ صَلَاةُ اَلسَّفَرِ عَلَى اَلْأَوَّلِ .

   زَادَ أَحْمَدُ: إِلَّا اَلْمَغْرِبَ فَإِنَّهَا وِتْرُ اَلنَّهَارِ, وَإِلَّا اَلصُّبْحَ, فَإِنَّهَا تَطُولُ فِيهَا اَلْقِرَاءَةُ .

   Âişe radıyallahü anha'dan rivayet edilmiştir. Demiştir ki: Namaz ilk farz kılındığı vakit, ikişer rek'ât olarak kılındı. derken sefer namazı olduğu gibi bırakıldı, hazer namazı tamamlandı.» Hadîs, Müttefekun Aleyh'dir. Buhâri'nin rivayetinde : «Sonra hicret etti ve dört rek'ât olarak farz kılındı. Sefer namazı ilk şekli üzere bırakıldı» denilmiştir. Ahmed : «Yalnız akşam müstesna. Çünkü akşam namazı gündüzün vitridir. Bir de sabah müstesna; çünkü sabah namazında kıraat uzatılır» ibaresini ziyade etmiştir.

2. وَعَنْ اِبْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم - إِنَّ اَللَّهَ يُحِبُّ أَنْ تُؤْتَى رُخَصُهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ تُؤْتَى مَعْصِيَتُهُ رَوَاهُ أَحْمَدُ, وَصَحَّحَهُ اِبْنُ خُزَيْمَةَ, وَابْنُ حِبَّانَ . .

   وَفِي رِوَايَةٍ: كَمَا يُحِبُّ أَنْ تُؤْتَى عَزَائِمُهُ .

   «İbni Ömer radıyallahü anhüma'dan rivayet edilmiştir. Demiştir ki: Resûlüllah Sallallahü aleyhi ve sellem: — Şüphesiz Allah Teâlâ kendisine günah işlenmeyi kerih gördüğü gibi, ruhsatlarının yapılmasını da sever» buyurdular. Bu hadîsi, Ahmed rivayet etmiş ve İbni Huzeyme ile İbni Hibban sahihlemişlerdir. Bir rivayette : «azimetlerinin yapılmasını sevdiği gibi» denilmiştir.

3. وَعَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهُ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم - إِذَا خَرَجَ مَسِيرَةَ ثَلَاثَةِ أَمْيَال ٍ أَوْ فَرَاسِخَ, صَلَّى رَكْعَتَيْنِ رَوَاهُ مُسْلِمٌ . .

   «Enes radıyallahü anh'den rivayet edilmiştir. Demiştir ki: Resûlullah Sallallahü aleyhi ve sellem: «Üç mil, yahut üç fersah yere, sefere çıktı mı namazı iki rek'ât kılardı». Bu hadîsi; Müslim rivayet etmiştir.

4. وَعَنْهُ قَالَ: خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم - مِنْ اَلْمَدِينَةِ إِلَى مَكَّةَ، فَكَانَ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ حَتَّى رَجَعْنَا إِلَى اَلْمَدِينَةِ مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ, وَاللَّفْظُ لِلْبُخَارِيِّ . .

   «Enes radıyallahü anh'den rivayet edilmiştir. Demiştir ki: Resûlüllah Sallallahü aleyhi ve sellem ile Medine'den Mekke'ye yola çıktım. Namazları ikişer ikişer kılıyordu. Tâ Medine'ye dönünceye kadar (bu hal böyle devam etti). Hadîs, Müttefekun aleyh'dir. Lâfzı Buhârî'nindir.

5. وَعَنْ اِبْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: أَقَامَ اَلنَّبِيُّ - صلى الله عليه وسلم - تِسْعَةَ عَشَرَ يَقْصُرُ وَفِي لَفْظٍ: بِمَكَّةَ تِسْعَةَ عَشَرَ يَوْمًا رَوَاهُ اَلْبُخَارِيّ ُ .

   وَفِي رِوَايَةٍ لِأَبِي دَاوُدَ: سَبْعَ عَشْرَةَ .

   وَفِي أُخْرَى: خَمْسَ عَشْرَةَ . .

   وَلَهُ عَنْ جَابِرٍ: أَقَامَ بِتَبُوكَ عِشْرِينَ يَوْمًا يَقْصُرُ اَلصَّلَاةَ وَرُوَاتُهُ ثِقَاتٌ, إِلَّا أَنَّهُ اُخْتُلِفَ فِي وَصْلِه ِ .

   «İbni Abbas radıyallahü anhüma'dan rivayet edilmiştir ki. Peygamber Sallallahü aleyhi ve sellem, on dokuz gün kasr ederek oturdu. Bir rivayette (Mekke'de on dokuz) gün denilmiştir. Bu hadîsi, Buhârî rivayet etmiştir. Ebu Davud'un bir rivayetinde : «Onyedi gece»

6. وَعَنْ أَنَسٍ: كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم - إِذَا اِرْتَحَلَ قَبْلَ أَنْ تَزِيغَ اَلشَّمْسُ أَخَّرَ اَلظُّهْرَ إِلَى وَقْتِ اَلْعَصْرِ, ثُمَّ نَزَلَ فَجَمَعَ بَيْنَهُمَا, فَإِنْ زَاغَتْ اَلشَّمْسُ قَبْلَ أَنْ يَرْتَحِلَ صَلَّى اَلظُّهْرَ, ثُمَّ رَكِبَ مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ.

   وَفِي رِوَايَةِ اَلْحَاكِمِ فِي "اَلْأَرْبَعِينَ" بِإِسْنَادِ اَلصَّحِيحِ: صَلَّى اَلظُّهْرَ وَالْعَصْرَ, ثُمَّ رَكِبَ .

   وَلِأَبِي نُعَيْمٍ فِي "مُسْتَخْرَجِ مُسْلِمٍ": كَانَ إِذَا كَانَ فِي سَفَرٍ, فَزَالَتْ اَلشَّمْسُ صَلَّى اَلظُّهْرَ وَالْعَصْرَ جَمِيعًا, ثُمَّ اِرْتَحَلَ

   «Enes radıyallahü anh'den rivâyet edilmiştir. Demiştir ki: Resûlüllah Sallallahü aleyhi ve sellem: Güneşin zevalinden önce yola çıkarsa, öğleyi ikindinin vaktine geciktirir; sonra iner ve ikisini beraber kılardı. Şayet yola çıkmazdan önce güneş zevale varmışsa, öğleyi kılar; sonra (hayvanına binerdi). Bu hadîs, müttefekun aleyhdir. Hâkim'in «El-Erbaûn» undaki sahih isnadlı bir rivayete göre: «Öğle ile ikindiyi kılar, sonra (hayvanına) binerdi.» Müslim'in «Müstahrec» indeki Ebu Nuaym rivayetine göre : Resûlüllah (S.A.V.) bir seferde iken, güneş zevale varırsa, öğle ile ikindiyi toptan kılar; sonra yola revân olurdu.»

7. وَعَنْ مُعَاذٍ - رضى الله عنه - قَالَ: خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم - فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ، فَكَانَ يُصَلِّي اَلظُّهْرَ وَالْعَصْرَ جَمِيعًا, وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ جَمِيعًا رَوَاهُ مُسْلِمٌ . .

   «Muaz radıyallahü anh'den rivayet edilmiştir. Demiştir ki: Resûlüllah Sallallahü aleyhi ve sellem ile Tebük gazasına çıktık. Öğle ile ikindiyi toptan, akşam ile yatsıyı da toptan kılıyordu.» Bu hadîsi; Müslim rivayet etmiştir.

8. وَعَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: كَانَتْ بِي بَوَاسِيرُ, فَسَأَلْتُ اَلنَّبِيَّ - صلى الله عليه وسلم - عَنْ اَلصَّلَاةِ؟ فَقَالَ: "صَلِّ قَائِمًا, فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَقَاعِدًا, فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَعَلَى جَنْبٍ" رَوَاهُ اَلْبُخَارِيُّ.

   «İmran İbni Hüsayn radıyallahü anhüma'dan rivayet edilmiştir. Demiştir ki : Bende mayasıl vardı da. Peygamber Sallallahü aleyhi ve sellem'e namazı sordum: Ayakta kıl, yapamazsan, oturarak kıl (onu da) yapamazsan yan üstü kıl, buyurdular». Bu hadîsi; Buhârî rivayet etmiştir.

9. وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: عَادَ اَلنَّبِيُّ - صلى الله عليه وسلم - مَرِيضًا, فَرَآهُ يُصَلِّي عَلَى وِسَادَةٍ, فَرَمَى بِهَا, وَقَالَ: "صَلِّ عَلَى اَلْأَرْضِ إِنْ اِسْتَطَعْتَ, وَإِلَّا فَأَوْمِ إِيمَاءً, وَاجْعَلْ سُجُودَكَ أَخْفَضَ مِنْ رُكُوعِكَ" رَوَاهُ اَلْبَيْهَقِيُّ. وَصَحَّحَ أَبُو حَاتِمٍ وَقْفَهُ.

   «Câbir radıyallahü anh'den rivayet edilmiştir. Demiştir ki : Peygamber Sallallahü aleyhi ve sellem bir hastayı ziyaret etti ve onu bir yastık üzerinde namaz kılarken gördü de yastığı hemen attı ve; Eğer yapabilirsen yerde kıl; yoksa îmâ ederek kıl. Hem sücûdunu rükûundan daha alçak yap.» buyurdular. Bu hadîsi, Beyhâkî rivayet etmiştir. Ebu Hatim vakfını sahihlemiştir.

10. وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: رَأَيْتُ اَلنَّبِيَّ - صلى الله عليه وسلم - يُصَلِّي مُتَرَبِّعًا رَوَاهُ النَّسَائِيُّ. وَصَحَّحَهُ اَلْحَاكِمُ.

    «Hz. Âişe radıyallahü anha'dan rivayet edilmiştir. Demiştir ki: Peygamber Sallallahü aleyhi ve sellemi bağdaş kurarak namaz kılarken gördüm. Bu hadîsi, Nesâî rivayet etmiştir. Hâkim'de onu sahihlemiştir.